Ebola is terug en anders nieuws van deze week uit Liberia

(Van onze correspondent te Monrovia)

De Ebola is terug

Liberia is niet meer Ebola vrij. Er was verleden week een dode te betreuren en er zijn twee besmettingen. Het gaat om een drietal jonge mannen die samen hondenvlees zouden hebben gegeten. Volgens sommige berichten zou het zelfs om vlees van een opgegraven hondenlijk gaan. Het nieuws is een kleine week onder de pet gehouden. Uiteraard zijn de contacten van de drie nagespeurd: het zou om ca 135 mensen gaan. De traditionele genezer, waar de Ebola-patiënt die overleden is, zijn heil bij heeft gezocht, is voortvluchtig. Tot zover de bekende ‘feiten’ hoewel het altijd riskant is om in Liberia over feiten te spreken die je niet met eigen ogen heb aanschouwd. Het is een zware tegenvaller voor het land dat, anders dan de buurlanden Guinee en Sierra Leone, Ebola-vrij was, omdat het na een valse start met veel internationale hulp de zaak goed op de rails had gekregen. De Ebola Treatment Units zijn bijna allemaal ontmanteld en de internationale gezondheidswerkers naar huis. Toen de Ebola-dode bekend werd,  togen hun Liberiaanse collega’s naar het ministerie van volksgezondheid om hun achterstallige salarissen op te eisen. Kortom, de spanningen zijn niet van de lucht.

Winst voor de negende straat

De negende straat heeft het voetbaltoernooi gewonnen, dat afgelopen weekend is georganiseerd in de achtertuin van George Weah. De voetballegende heeft een huis schuin tegenover ons, waar hij overigens zelden is, en achter zijn huis is een voetbalveldje waar vaak op wordt gevoetbald. Deze keer dus een toernooi van elftallen uit de buurt, die met zes tegen zes in zand en modder tegen elkaar hartstochtelijk speelden. De finale werd door zeker honderd buurtbewoners bijgewoond en de hoofdprijs was een echte beker. Als enige witten werden we vriendelijk doch dringend gevraagd met de winnaars op de foto te gaan en de organisator vroeg of wij konden helpen bij het vinden van een sponsor. Daarbij gaat het niet zozeer om geld, maar om spullen: shirtjes, broeken, schoenen en ballen. Suggesties zijn welkom! (Ik zou graag een team in een Feyenoord-shirt steken, maar ik verwacht uit Rotterdam daar weinig medewerking van, nadat ik vorig jaar de documentaire op het IDFA zag over Leonardo, de Braziliaan die op jonge leeftijd naar Rotterdam kwam in een… Ajax-shirt omdat Feyenoord weigerde het op dat moment voor hen onbekende talent een Feyenoord-shirt te geven!)

Verplichte zomervakantie leidt tot grote woede

Afgelopen donderdag vond er een demonstratie plaats van boze onderwijzers, boze ouders en boze leerlingen. De president had namelijk besloten, daarbij gesteund door de kersverse minister van onderwijs, om de scholen vanaf eind juli tot begin september zes weken te sluiten. Op zich is dat ook de normale vakantieperiode, maar omdat tijdens de Ebola-uitbraak de scholen maandenlang dicht waren, was aanvankelijk besloten om deze keer geen zomervakantie te houden, om zo de achterstand in te lopen. Dat besluit is dus weer terug gedraaid, waarbij tevens werd bepaald  dat alle leerlingen automatisch overgaan naar het volgende jaar behalve twee jaargangen.  Een dergelijke ondoorgrondelijke besluitvorming is typerend voor Liberia. Omdat daarmee de, veelal straatarme, ouders van de verplichte zittenblijvers twee keer schoolgeld voor hetzelfde jaar moeten betalen, ontstond er grote woede. Ook in Het van Afgevaardigden, waar een grote meerderheid de protesten steunde en via een motie de president sommeerde voor de plenaire vergadering te verschijnen om verantwoording af te leggen. Iets wat zelden voorkomt; en dat wil de president zo houden, want ze maakt tot nu toe weinig aanstalten. Tijdens de demonstratie, die voor haar kantoor plaats vond, kwam ze naar buiten en nodigde de leiders van de demonstratie uit om met haar binnen de zaak te bespreken. Daarmee lijkt de kous af, maar dat weten we volgende week pas zeker, als het Huis zich daarbij neer zou leggen.

Amerikaans bezoek in Monrovia

Deze week bezocht een delegatie van het Amerikaanse House of Representatives Liberia. Het ging om stafleden van parlementariërs, die lid zijn van de commissie die zich inzet voor het House Democracy Partnership (HDP). Dit partnership beoogt banden te versterken tussen het Amerikaanse House en parlementen van een aantal ontwikkelingslanden, vooral door het organiseren van trainingen voor parlementariërs en stafleden. Zoals voorzitters van parlementscommissies die in Washington zien hoe dat daar werkt of stafleden die leren hoe je een hoorzitting organiseert. Maar soms ook anderszins, zoals in Liberia, waar het Amerikaanse congres de inrichting van de bibliotheek van het parlement heeft verzorgd.  Omdat het HDP tien jaar bestaat, kwam er een delegatie langs om te evalueren: wat hebben die trainingen opgeleverd, hoe gaat het met de bibliotheek en wat is er nodig en mogelijk voor de toekomst. Omdat NDI betrokken is bij dit HDP, was het bezoek door NDI georganiseerd, en waren wij twee dagen met de delegatie op stap. Er werd met stafleden en parlementariërs gesproken die deelgenomen hadden aan die werkbezoeken en trainingen, die veelal in Washington, maar soms ook in een Afrikaanse hoofdstad plaats vonden. Er was een lunch -met discussie – met vrouwelijke parlementariërs en vrouwenorganisaties. En een bezoek aan een wijk in Monrovia waar tijdens de Ebola-crisis een kamerlid bijzonder actief was geweest, die daar hartstochtelijk over vertelde. De delegatie ging met veel verschillende indrukken het vliegtuig in, maar de overheersende was dat er nog heel veel moet gebeuren om van het Liberiaanse parlement een ware volksvertegenwoordiging te maken die onkreukbaar met een scherp oog voor de grote noden in het land zijn wetgevende en controlerende taak waar maakt.

Geen woorden, maar daden!

De Nederlandse voetbalcompetitie en het Liberiaanse leven is weer begonnen. Zondag (19 januari) is de finale van de National County Football Meet in het Samuel Doe Sport Stadium. Dat is het meest populaire voetbalgebeuren in Liberia. De strijd gaat niet tussen clubs, maar tussen de vijftien county (= provincie) teams. Afgelopen week waren de halve finales in dit knock-out toernooi. Collega’s op mijn kantoor zaten aan de radio gekluisterd om te horen of het team van hun county de finale zou bereiken. Het is opvallend hoe sterk Liberianen gehecht zijn aan de provincie waar ze vandaan komen.  

Counties hebben niet alleen een geografische, maar ook een etnische, sociaal-culturele en linguïstische betekenis. Ik denk dat het te maken heeft met de geschiedenis van Liberia: een land dat nu bijna 200 jaar overheerst wordt door een Americo-Afrikaanse elite. De autochtone Liberianen hebben een haat-liefde verhouding met deze overheersing, maar hun roots upcountry koesteren ze. Goed, het gaat dus tussen de provincieteams van Nimba en Grand Bassa, ploegen die voor het laatst in 1990 in een finale tegenover elkaar stonden, zo begrijp ik van de website van de Liberiaanse voetbalbond. Het jaar waarin dictator Samuel Doe werd vermoord en de burgeroorlog begon. Maar daar had die finale niets mee te maken.

Invincible Eleven

Het Liberiaanse voetbalteam is geklommen naar de 97^ste plaats van de FIFA-wereldranglijst. Een plek die ze met Botswana moet delen. Het is de hoogste notering sinds 2001 toen het voetbalgekke land tot de 66^ste plek reikte. De regering (!) is zwaar bekritiseerd het laatste jaar door vele voetballiefhebbers, omdat het niet investeert in programma’s voor jeugdvoetbalteams. Er werd een heuse commissie ingesteld onder voorzitterschap van voetballegende George Weah, maar daar is verder niets meer van vernomen. Desalniettemin heeft ook de Liberiaanse voetbalsupporter dat unieke gen dat opportunisme met optimisme mengt. En dus verwacht men het komende jaar, alweer volgens de website van de bond, dat de ranglijst verder omhoog beklommen zal worden.  Dat zal niet in Brazilië gebeuren, want Liberia is kansloos uitgeschakeld voor het WK. 

 

George Weah, in 1995 verkozen tot wereldvoetballer van het jaar

 Het Liberiaanse elftal wordt, net als het Nederlandse, gedomineerd door spelers die in het buitenland voetballen, zij het in bescheidenere competities. Zweden, Polen, Denemarken, Roemenië en de VS, om enkele voorbeelden te noemen. Daar waar veel Afrikaanse landen een trainer uit Europa halen is dat niet hier het geval: de trainersstaf is louter Liberiaans.

Voor alle duidelijkheid: Liberia kent uiteraard ook een clubcompetitie - van drie divisies. De premier league telt 18 clubs met fraaie namen als de ‘Monrovia Black Stars’ en de ‘Mighty Blue Angels’. En wat te denken van de ‘Invincible Eleven’? Maar de competitie trekt nauwelijks toeschouwers. De Engelse premier league is honderd keer populairder.

Electoraal gevlij

Het politieke seizoen gaat ook weer beginnen. Huis en Senaat zijn terug van hun vijf (!) maanden durende ‘agricultural break’. De naderende halve senaats verkiezingen (van de 30 zetels – 2 per county – komen er 15 vacant) werpen hun schaduw ver vooruit. George Weah zal zich kandidaat stellen voor Montserrado, de provincie waarin Monrovia ligt, om zijn kansen te testen voor het presidentschap, dat eind 2017 vacant komt. Ook Prince Johnson, de moordenaar van Samuel Doe, zal na negen jaar (zo verontrustend lang duurt één termijn) weer campagne moeten voeren om zijn zetel te behouden. Hij is een omstreden politicus. Hij is uit zijn partij gegooid en uit de county caucus van Nimba. Dat is niet het finaleteam van zondag, maar de groep parlementariërs uit de provincie Nimba. De provinciebanden zijn sterker –en profijtelijker – dan de partijbanden. Parlementariërs vormen per provincies eigen groepjes, die het belang van hun provincie in Huis en Senaat proberen te behartigen. En volgens velen ook hun eigen belang, want ze zo’n caucus speelt ook een grote rol bij het gunnen van opdrachten en het verlenen van concessies. In Nimba is een burgercomité gevormd dat de herverkiezing van Prince Johnson wil verhinderen met als argument dat hij in negen jaar niets voor Nimba heeft bereikt. Ook in andere provincies wordt, volgens opgewonden krantenberichten, een hevige strijd gevoerd tussen kandidaten om in het electorale gevlij te komen. 

Prince Johnson

Verbale krachtpatserij

Net als in Nederland zullen de politici de komende maanden hun best doen om zich zelf in de kijker te spelen. Een mooie gelegenheid voor ons NDI-programma dat beoogt bruggen te slaan tussen actie- en belangengroepen en de parlementariërs. Zonder twijfel zullen vele deuren op Capitol Hill, waar ook in Liberia Huis en Senaat zijn gevestigd, voor de activisten openzwaaien. Een van onze belangrijkste activiteiten de komende jaren is het versterken van de parliamentary monitoring. Wat beloven de politici en wat voeren ze in werkelijkheid uit? Hoe vaak nemen ze een initiatief, nemen ze deel aan een debat, zoeken ze hun kiezers op? Wat beloven ze in Town Hall Meetings upcountry aan de mensen, en wat doen ze aan die beloften, eenmaal terug in Monrovia? Het kritisch laten volgen (door twee Liberiaanse organisaties die we ondersteunen)  van het parlement, en daar vervolgens de bevolking op allerlei manieren over informeren, wordt een van onze speerpunten, om zo de tegenstelling tussen verbale krachtpatserij en wat er nu in werkelijkheid gebeurt te doorbreken.

Geen woorden, maar daden, zoals ook het lied luidt van mijn club, waarvan ik hoop dat ze eindelijk weer eens kampioen worden.

Een verbond tussen voetbal en vrede?

Deze week was weer de week van George Weah. Ik heb al eerder geschreven over deze ex-voetballer, uitgeroepen tot de beste Afrikaanse voetballer van de 20^ste eeuw,  een nationale held in Liberia en de ‘standing bearer’ (oprichter) van de grootste oppositiepartij, de Congress for Democratic Change.

De week begon slecht voor hem. Vorige week zondag was het de laatste kans voor het nationale elftal om zich te plaatsen voor de beslissende kwalificatieronde voor het WK voetbal, dat volgend jaar in Brazilië wordt gehouden. Weah heeft zich na een aantal verloren wedstrijden gemeld bij de voetbalbond om als adviseur in de technische staf te worden opgenomen. En zo geschiedde. Voor de wedstrijd werden de verwachtingen in de pers fors omhoog geschroefd. George Weah zou het elftal wel aan het voetballen krijgen. Dus betrad hij in een trainingspak het veld van het uitverkochte Samuel Doe Stadium, onder luid gejuich van de supporters. Het mocht niet baten. Na een vlotte start, waarin het Liberiaanse elftal enkele kansen creëerde, kreeg Senegal wat makkelijk een penalty toegewezen, waarna de wedstrijd was beslist. De ‘lone stars’ zakten ver weg en de ‘lions’ van Senegal maakten nog een doelpunt, wat de definitieve genadeklap was.

Kaartlozen

Het bijwonen van een interland in Liberia is een tamelijk opwindende en riskante gebeurtenis. Rond het stadion lopen duizenden mensen die geen geld hebben om een kaartje te kunnen kopen. Ze loeren op een kans om massaal de controle te kunnen doorbreken of een hek over te klimmen. Oproerpolitie staat in het gelid en drijft met dreigende charges de  kaartlozen terug. Wij hadden een kaartje voor 10 dollar voor vak 18. Bij het vak aangekomen, stonden er enkele honderden mensen voor de trap omhoog te wachten tot het ijzeren hek weer open ging. Het was volstrekt onduidelijk wie er suppoost was, maar toen het hek open ging drongen we met zijn allen naar binnen, het getoonde kaartje werd onmiddellijk uit je hand gegrist, om vervolgens doorverkocht te kunnen worden. Mensen zonder kaartje klommen over het hek, waarbij de een door een agent werd terug gemept en de ander kon doorlopen. Tien minuten na het begin van de wedstrijd werd de kaartcontrole, of wat daar voor door moest gaan, opgeheven, zodat er alsnog vrij toegang was. Tijdens de wedstrijd is het een behoorlijk kabaal in het stadion. Niet dat er gezongen wordt of aanmoedigingen worden gescandeerd, nee, de supporters zijn vooral met elkaar bezig. Heftige discussies, vechtpartijen en gooien naar elkaar met flesjes zorgen voor een onrustige en soms dreigende sfeer. Als het begint te regenen proberen de toeschouwers die er voor kozen om dichter bij het veld, maar onoverdekt te zitten, alsnog een droge plek hogerop te veroveren, wat tot het nodige duw- en trekwerk leidt. Nadat Senegal 2-0 heeft gescoord wordt de wedstrijd voor 20 minuten stilgelegd, omdat vanuit een vak stenen en andere voorwerpen op het veld worden gegooid, met de grensrechter als eerste doelwit.

De Mobiele Eenheid houdt de wacht

George Weah Steals The Show

Later deze week was Weah opnieuw groot in het nieuws. Deze keer als de speciale ‘vredesambassadeur’ van president Johnson Sirleaf, die zo, volgens kritische partijgenoten van Weah,  haar politieke tegenstrever aan haar lijntje houdt. ‘George Weah Steals The Show’ kopte de National Chronicle op zijn voorpagina. De Heritage volgt met  ‘Weah Wants Equal Distribution of Wealth’. The Inquirer citeert Weah ‘Reconciliation, A Major Factor to Lasting Peace’. Weah heeft fors uitgepakt, dat moge duidelijk zijn. Op donderdag gaf hij een persconferentie, waar hij aankondigde zijn Ballon d’Or (de gouden bal die hij in 1995 van de FIFA ontving bij zijn uitverkiezing tot beste voetballer ter wereld van dat jaar) weg te zullen geven aan president Ellen Johnson Sirleaf, als bewijs van zijn wil om politieke tegenstellingen te overbruggen en duurzame vrede tot stand te brengen. Op het eerste gezicht een mooi symbolisch gebaar, want bij twee presidentsverkiezingen (2005 en 2011) heeft Johnson Sirleaf in felle campagnes Weah’s CDC verslagen (in 2005 hem ook persoonlijk). Maar Weah denkt met deze geste ongetwijfeld ook zijn kansen bij de volgende presidentsverkiezingen te vergroten, als de grote verzoener – en in de wetenschap dat Johnson Sirleaf niet voor een derde termijn mag opgaan.

Bron: FrontPage

Op vrijdag gaf Weah een lezing in het hoofdkwartier van de Liberiaanse Persvereniging over zijn werk als vredesambassadeur en de verbinding die hij met voetbal zoekt om duurzame vrede tot stand te brengen. Met deze lezing probeert hij zijn intellectuele imago wat op te poetsen, want daarmee is het slecht gesteld. De presidentverkiezingen van 2005 verloor hij van Johnson Sirleaf, omdat zijn gebrek aan enige opleiding en jonge leeftijd (39 jaar) hard werden uitgespeeld. Hij heeft inmiddels een universitaire opleiding achter de rug, zal in 2017 51 jaar zijn en zegt in interviews verstandige dingen. Om zijn politieke ervaring bij te spijkeren zal hij naar verwachting in 2014 een gooi doen naar een Senaatszetel.

Op zaterdag organiseerde Weah een ‘Peace and Reconciliation’ voetbalwedstrijd tussen een elftal van bekende Afrikaanse voetballers en een ‘Liberian All Star’ team. Vermaarde (oud) voetballers als Roger Miller, Austin Okocha, Patrick Mboma, Samuel Eto’o en Kolo Toure waren door Weah bereid gevonden om naar Liberia af te reizen. Na de wedstrijd was er een popconcert.

Weah hoopt op de verenigde kracht van voetbal en muziek. In de vele interviews die hij gaf, bleef hij het herhalen: ‘Ik kan de vrede in Liberia niet in mijn eentje brengen. Ondanks de grote politieke verschillen, moeten we begrijpen dat alleen met vrede welvaart en sociale gerechtigheid bereikt kan worden. Daarom moeten voetballers en muzikanten, als idolen van de jeugd, het voorbeeld geven’.

En dat alles in dezelfde week waar een andere voetballegende, Pele, de jeugd in zijn land Brazilië bezweert op te houden met de felle demonstraties tegen de geldverslindende voetbaltoernooien die Brazilië dit en volgend jaar organiseert. Het is een oude voetbalwijsheid: de bal is rond en kan alle kanten uit.  

        

Voetbal en politiek

Het in steen gebeiteld naambord laat er geen twijfel over bestaan: RESIDENCE OF Mr GEORGE OPPONG WEAH. Een groot huis aan het strand met een klein voetbaldveld in de achtertuin. Ik heb hem er nog nooit gezien. Hij schijnt enkele andere huizen te hebben, zowel in Liberia als elders. In en rond zijn huis zijn er altijd mensen en op het voetbalveldje worden regelmatig echte wedstrijden gespeeld. Dat wil zeggen: teams in een tenue en een fluitende scheidsrechter.  Ik woon er schuin tegenover. Reuze handig, want als ik iemand moet vertellen hoe mijn flat is te vinden is ‘opposite George Weah’s residence’ voldoende.

Peace Ambassador

George Weah, de voormalige Liberiaanse stervoetballer, blijft een fenomeen in Liberia. ‘Standing Bearer’ van de Congress for Democratic Change (CDC), de grootste oppositiepartij van het land, verslagen presidentskandidaat in 2005, korte tijd senator, onlangs benoemd tot Peace Ambassador door president Ellen Johnson Sirleaf en naar verluid volgend jaar kandidaat bij de senaatsverkiezingen als een opwarmer voor een tweede gooi  in 2017 naar het presidentschap. Is Cruyff in Nederland alleen in het nieuws als het om Ajax gaat –en dat lijkt gelukkig voorbij- , Weah is elke dag in het nieuws. Als zijn moeder overlijdt, wat een paar weken geleden gebeurde, staat het groot in de krant. Als een parlementslid een forse aanval op hem doet vanwege de combinatie van Peace Ambassador en CDC-man, pikken de kranten dat gretig op. 

King George, true son of the land

Maar ook op voetbalgebied laat hij zich horen. Als het slecht gaat met het nationale elftal, dat steevast in de kelder van het international voetbal verblijft, en er gaat weer eens een commissie aan het werk, is Weah nooit te beroerd een gevraagd dan wel ongevraagd advies te geven. Als er een nieuwe bondscoach wordt benoemd, zoals vorig jaar, steekt Weah niet onder stoelen of banken dat het een foute keus is. Weah is dan ook niet geliefd bij de  bonzen van de Liberiaanse bond. Toen hij enige tijd geleden bekend maakte wel aspiraties te hebben om voorzitter te worden, verschenen er op de officiële website van de bond artikelen die in duidelijke bewoordingen zijn capaciteiten om de bond te leiden in twijfel trokken. Om zijn verdienste als voetballer kan de bond natuurlijk niet heen. Op de website heeft hij een eigen pagina met als titel ‘Hail to the King, Hail to King George, true son of the Land’ met foto’s, zijn erelijst, een korte biografie van zijn voetbalcarrière (13 seizoenen bij Europese (top) clubs als AC Milan, PSG, Monaco en Chelsea) en een merkwaardig stukje tekst:

 ‘The performance of Weah has confused many, and most believe that he found himself on the unfortunate side as far as football developing countries are concern. If this theory is true, then one might ask why Jesus come from Nazareth? The Jews believed that nothing good come from Nazareth, yet Jesus came from there. George Weah doesn’t find himself on the unfortunate side, the fact remains that stars are never born in palaces. The Unfortunate thing should be a question that all Liberians must ask themselves: Will Liberia ever produce another George Weah?’

Erelijst GeorgeWeah Kampioen van Liberia 1987 Kampioen van Kameroen 1988 Kampioen van Frankrijk 1994 Franse beker 1991, 1993 en 1995 Franse League Cup winner 1995 Kampioen van Italië 1995 en 1999 English FA Cup 2000 Afrikaanse voetballer van het jaar 1989, 1994 en 1995 Europese voetballer van het jaar 1995 Wereld voetballer van het jaar 1995 Afrikaanse voetballer van de 20ste eeuw

Brazilië 2014

Vandaag (zondag 24 maart) zal Weah ongetwijfeld weer een ereplaats op de tribune hebben als Liberia tegen Uganda speelt om een plek te veroveren in de volgende Afrikaanse kwalificatieronde voor het WK 2014 in Brazilië. Ik weet nog niet of ik er heen ga. Vorig jaar zag ik het doelpuntloze Liberia-Angola. Tijdens de wedstrijd ontstond er vanaf buiten het stadium een run op de lage staantribune, er werd met stenen gegooid, mensen van de staantribune vluchtten naar de tribune waar ik zat, waardoor er een ketting-paniek reactie ontstond. En als je dan weet dat de uitgang zo smal is dat slechts één persoon tegelijk er door kan en dan ook nog met een draaihek…

Het huis van George Weah

Liberia is overigens vrij kansloos om die volgende ronde te halen. Het team staat laatste in groep J. Er zijn tien groepen. Alleen de nummers één komen in de volgende ronde. Hierin worden via een loting vijf koppels gevormd, die elk een thuis- en uitwedstrijd spelen. De vijf winnaars mogen afreizen naar Brazilië.

Kwalificatieweekend is het ook in Nederland. SuperSport zit in het TV-pakket dat ik met de buren deel. Tien sportzenders, waarvan er vijf vrijdag kwalificatiewedstrijden uitzonden, eerst Europese en daarna Zuid-Amerikaanse. Waaronder dus tot mijn verrassing Nederland-Estland. Kon ik eindelijk weer eens, weliswaar maar een half -en dan ook nog in dat lelijke oranjeshirt om nog maar te zwijgen van het stadion– Feyenoord zien spelen. Wat een fantastische ontwikkeling maakt de club door. En wat leuk om een Engelstalige commentator, met veel kennis van het Nederlandse voetbal, zo lovend over het vele talent van het contingent Feyenoorders te horen spreken. Het was de enige clubnaam die regelmatig in het verslag langskwam.

Henk Groot

Ik zie het er niet van komen dat een Nederlandse topvoetballer de politiek in gaat, zoals Weah in Liberia. De enige bekende voetballer die ik me kan herinneren is Henk Groot, die in de jaren ’60 zowel in Ajax als Feyenoord heeft gespeeld en 43 caps verzamelde. Vermaard om zijn sprongkracht en goed gemikte kopballen. Groot was bij de raadsverkiezingen in 1970 lijstduwer van Zaandijks Belang, een protestpartij tegen de samenvoeging van een aantal gemeenten tot Zaanstad. Tot zijn schrik werd hij met voorkeurstemmen gekozen, waarna hij het anderhalf jaar volhield als raadslid.

Henk Groot in een voor hem kenmerkende actie

Het is misschien maar beter ook, die scheiding tussen politiek en voetbal. Ik kan me nog goed een artikel herinneren uit mijn –helaas verdwenen- lijfblad De Feyenoordkrant voor de Kamerverkiezingen van 1998. De spelers werd gevraagd op welke partij ze zouden gaan stemmen. Onder de grootverdieners die de stembusgang konden opbrengen, was de VVD verreweg de populairste partij. Alleen trainer Beenhakker en de GKL (Grote Kale Leider), voorzitter Van der Herik, stemden op de PvdA van –toen- Wim Kok. Nee, dan vroeger, toen er nog voor een appel en een ei werd gevoetbald. Lezers van de vuistdikke biografie van clubicoon Coen Moulijn weten dat ze bij hem thuis het communistische dagblad De Waarheid lazen (ook al verdwenen). En Willem van Hanegem, dat andere icoon, had er als voetballer geen moeite mee zijn voorkeur voor Den Uyl kenbaar te maken.

De enige voetballer die het in Nederland tot premier had kunnen schoppen is Johan Cruyff. Vindt hij ongetwijfeld zelf. Maar dan had hij, net als George Weah, zijn eigen partij moeten oprichten. En daar is Cruijff –gelukkig- nooit aan begonnen.

Voetbalgek Liberia

Liberia is een voetbalgek land. Massa’s mensen (vooral van het mannelijke geslacht) lopen in voetbalshirtjes rond. Chelsea, Barcelona, Real Madrid en Arsenal zijn populair. Vooral Chelsea, omdat er twee Westafrikanen in spelen. Weliswaar niet uit Liberia, maar uit het buurland Ivoorkust. Zeer geliefd is Drogba, de man van het beslissende doelpunt in de halve finale Champions League tegen Barcelona en de laatste penalty in de strafschoppenserie tegen Bayern Muchen in de finale. Beide wedstrijden heb ik gezien in Jamal’s Café, aan de overkant van mijn flat. Zenuwslopende wedstrijden voor de talrijke Chelsea-aanhangers. Na de beide wedstrijden werd de zege met 

Mededelingenbord in Monrovia op de dag van de Champions League finale tussen Chelsea en Bayern München

toeterende auto’s gevierd alsof Liberia de wereldbeker had gewonnen. Toen de andere Westafrikaan van Chelsea, Salomon Kalou, na de gewonnen finale bekend maakte dat hij graag weer terug wilde gaan naar zijn grote liefde Feyenoord was dat breaking news hier. Helaas moest ik mijn Liberiaanse vrienden teleurstellen: Feyenoord zou zijn enorme salaris nooit kunnen betalen. Want die clubliefde van tegenwoordig moet toch vooral met harde pegels worden ingekocht.

De bekendste Nederlandse speler is Robin van Persie, op afstand gevolgd door Arjen Robben. Als de wat oudere Liberianen diep in hun geheugen graven komen ze nog wel aanzetten met Gullit, Van Basten of Koeman, maar van Cruijff hebben ze echt nog nooit gehoord.

Het EK-voetbal in Polen en Oekraïne wordt goed gevolgd, maar Nederland is slechts een kleine speler hier. Zaterdag was ik in Gbarnga, zo’n 180 km ten noordoosten van Monrovia, diep in het binnenland. In een simpel café keek ik met een handvol Liberianen naar de voor Nederland (4^de op de wereldranglijst) zo slecht verlopen wedstrijd tegen Denemarken (9^de). Het geluid van de generator overstemde het commentaar, maar ook zonder dat was duidelijk dat de schoonheid van het Nederlandse spel effectiviteit in de weg staat.

Liberia-Angola 0-0

Op zondag ga ik met twee collega’s naar de interland Liberia-Angola, een wedstrijd in de Afrikaanse kwalificatiepool J voor het WK-voetbal in Brazilië in 2014. Liberia strijdt met Angola, Uganda en Senegal voor een plek in de volgende ronde. Daarna vindt er nog een derde ronde plaats, waarna er uiteindelijk vijf van de veertig Afrikaanse landen een ticket voor Brazilië hebben. Het was de tweede wedstrijd in de pool. Liberia had de eerste van Senegal verloren, terwijl Uganda en Angola gelijk hadden gespeeld. Wil Liberia (124^ste op de wereldranglijst) nog een kans hebben, dan moeten ze van Angola (84^ste) winnen. 

Warming up van het elftal van Liberia, de 'Lone Star'

Het kleine Tubmanstadion ligt, zoals het eigenlijk hoort, midden in het centrum van Monrovia. Vanaf hun balkon kunnen bewoners van aangrenzende woningen de wedstrijd gratis volgen. Het is een vrij gammel stadion, mét kunstgras en voor tien Amerikaanse dollars hebben we een soort zitplaats. Vòòr de wedstrijd heerst er rond het stadion de opgewonden spanning, die elke voetballiefhebber lekker vindt. Eten, drank en shirtjes zijn overal te koop. Zwarthandelaren proberen hun verlies te nemen: een VIP-kaartje van vijftig dollar gaat voor twintig van de hand. De entree is overigens chaotisch. De uiterst smalle toegangspoorten hebben nummers, maar het kaartje niet. Eenmaal in het stadion blijken zo’n 15.000 lotgenoten zich op te maken voor de match. De elftallen komen op, de vice-president betreedt het kunstgras om ze allemaal een handje te geven, waarna de onverstaanbare volksliederen worden gespeeld. De meeste Angolese spelers blijken een maatje groter te zijn dan de Liberianen, die nogal nerveus beginnen, maar naarmate de wedstrijd vordert het betere van het spel hebben. Maar niemand komt tot scoren, zodat het publiek, waaronder verrassend veel vrouwen,  nogal teleurgesteld zich weer door de smalle poortjes naar buiten wringt.

George Weah: van stervoetballer tot politicus

De grote man van het Liberiaanse voetbal is George Weah, oud-speler van (vooral) AC Milan, maar ook van AS Monaco, Paris St. Germain en (heel kort, in zijn nadagen) Chelsea en Manchester City. In 1995 wordt hij uitgeroepen tot de beste speler ter wereld. Het is voor de eerste (en tot nu toe enige) keer dat een Afrikaanse speler deze eer ten beurt valt. Hij wordt ook uitgeroepen tot de beste 

George Weah voor AC Milan in actie (rechts)

Afrikaanse voetballer van de 20^ste eeuw. In het nationale elftal is hij een witte raaf. In zijn eentje slaagt hij er niet in om Liberia tot enig succes te brengen. In 1996, wanneer het land in een diepe crisis verkeert, betaalt hij uit eigen zak de shirtjes van het nationale elftal, zodat ze mee kunnen spelen in de Afrika-cup. In datzelfde jaar is hij het middelpunt van een grote rel. In de spelerstunnel slaat hij zijn Portugese tegenstander Jorge Costa (FC Porto) een gebroken neus. Weah had zich opgewonden over racistische opmerkingen die Costa zou hebben gemaakt. Deze ontkent. Weah’s ploeggenoten van AC Milankunnen evenmin getuigen iets gehoord te hebben, zodat Costa vrij uit gaat en Weah zes Europese wedstrijden wordt geschorst. Desalniettemin krijgt hij in 1996 de FIFA Fair Play Award.

Na zijn voetbalcarrière gaat hij vrij snel de Liberiaanse politiek in. Hij toont zich zeer begaan met het lot van zijn door burgeroorlog verscheurd land en zet zich in voor vrede en verzoening. In 2005 doet hij mee aan de presidentverkiezingen. Om zijn kandidatuur breed te ondersteunen richt hij de Congress for Democratic Change (CDC) op. Op grond van zijn populariteit lijkt hij makkelijk te gaan winnen, maar tijdens de campagne blijkt hij het politieke spel nauwelijks te beheersen en gaat hij hard onderuit tegen de in Harvard afgestudeerde Ellen Johnson Sirleaf. Zijn gebrek aan enige opleiding wordt genadeloos uitgespeeld door zijn tegenstanders. 

De polliticus Weah

In 2009 weet hij voor de CDC een zetel in de senaat te bemachtigen, die hij in 2011 inlevert om nu als kandidaat vice-president het met zijn partijgenoot Winston Tubman, weer tevergeefs, op te nemen tegen Ellen Johnson Sirleaf.

 De CDC is overigens met enige goede wil op grond van zijn tien kernwaarden te beschouwen als een progressieve partij. Het is de grootste oppositiepartij van Liberia, die fel de strijd aan gaat met de Unity Party van de president.

Weah is de ‘Standard Bearer’ van de partij en gaat volgens geruchten, waar het in Liberia altijd van wemelt, het in 2017 opnieuw proberen. Een ander gerucht wil dat de zoon van de zittende president, die na twee termijnen uitgediend is, het op een akkoordje wil gooien met Weah. Zoon Johnson Sirleaf heeft Weah het vice-presidentschap in 2017 aangeboden, er van uitgaande dat hij zelf dan zijn moeder kan opvolgen. De CDC heeft dit onmiddellijk uit alle toonaarden ontkend, want zoals velen in dit land moet deze partij niets hebben van het fenomeen dat hier de Imperial President wordt genoemd.

Introductie in Washington DC

 Deze week was ik in Washington voor een NDI-introductie. Ik werd overladen met informatie, alles is goed geregeld, het zijn allemaal aardige en professionele lui. Veel sturing, maar ook steun voor de ‘ field-offices’ in 80 landen waar  het National Democratic Institute werkt, samen met parlementariërs, politieke partijen en maatschappelijke groepen. Prioriteiten: (1) vrije en eerlijke verkiezingen, (2) versterking van de parlementaire democratie, (3) goed bestuur, (4) politieke partijen en (5) participatie van vrouwen. In het hoofdkantoor in ‘DC’ is voor elk van deze vijf prioriteiten een team aan het werk; elke regio (zoals Centraal- en West Afrika) heeft een  eigen team en dan zijn er ook nog afdelingen die zich bezig houden met financiën, monitoring en evaluatie, personeelsbeleid, ICT en veiligheid. Ik heb met elk team en afdeling gesproken. Pfff. Dus ‘s avonds was ik aan wat anders toe.

Jesse Winchester

Op woensdagavond ging ik naar een intiem concert van Jesse Winchester in het meest weirdo hotel/café/restaurant dat ik ooit heb gezien. Volgestouwd met schilderijen, snuisterijen, gebruiksvoorwerpen, meubelstukken, 19de eeuwse plafonds, dat bovendien ook allemaal te koop was. Behalve dan die plafonds. Een wat ouder hippie-achtig echtpaar runt de tent en is net begonnen met het organiseren van huiskamerconcerten, zo'n 50 stoelen om een klein podium en daar trad Jesse dan op. Ik zat naast een echtpaar dat Molenkamp heette; de man zijn opa was van Groningen naar Amerika geëmigreerd; ze woonden in de buurt en waren voor het eerst in deze tent en vielen ook van verbazing van hun stoel. Leuk gekletst. En het concert was vertederend, want Winchester is inmiddels een oudere, wat breekbare man die met zijn hoge stem een serie prachtige liedjes op het tapijt (ook te koop) neerlegde.

DC United wint!

Vrijdagavond ging ik naar de voetbalwedstrijd DC United- FC Dallas, twee middenmoters uit de hoogste klasse van de net gestarte competitie. Met de metro naar het Robbert F. Kennedy stadion, dat behoorlijk bezet was, zo’n 15.000 mensen.

DC had nog niet gewonnen, maar ja dat krijg je ook met Sonny Silooy (ex-Ajax; overigens in Rotterdam geboren) als hulptrainer op de bank. In de metro kwam ik een Amerikaanse Feyenoord-supporter tegen (van Ajax had hij nog nooit gehoord) dus ik voelde dat het goed kwam. En ziet: DC won met maar liefst 4-1 in een vermakelijke wedstrijd. Rondom elke belangrijke sportwedstrijd vinden in de VS amusante dingen plaats zoals optochten van kinderen, muziek, levensgrote mascottes en uiteraard het uit volle borst gezongen Amerikaanse volkslied.

And the star-spangled banner in triumph shall wave

O'er the land of the free and the home of the brave.

Daar denken ze in veel landen anders over, zoals bekend. Hoe dat in Liberia zit (The Lone Star State) zal ik nog ervaren.