This, Too, is Liberia, selected writings of Tom Kamara

Binnenkort verschijnt 'This, Too, is Liberia' met een verzameling artikelen, geschreven door Tom Kamara, de bekendste Liberiaanse journalist. Hij stond bekend om zijn scherpe, gevreesde en bewonderde pen. Hij gebruikte zijn pen als een wapen om op te komen voor mensenrechten, democratie en sociale ontwikkeling in een van de donkerste perioden van zijn land. Zijn creatieve schrijfstijl is een mix van feitelijkheid, ironie en diepgang, wat zijn artikelen bijzonder lezenswaardig maakt.

 

Tom Kamara

Tom Kamara is de oprichter van de New Democrat, een krant die tijdens de dictatuur van Charles Taylor letterlijk en figuurlijk onder vuur werd genomen, maar nog steeds springlevend is. Hij schreef tijdens zijn leven (1949-2012) een groot aantal artikelen in deze krant. Tijdens de Liberiaanse burgeroorlogen (1990-2003) werd hij gedwongen Liberia te verlaten en vond hij in Nederland zijn tweede huis. Tijdens die periode schreef hij voor het online magazine The Perspective dat door de Liberiaanse diaspora in de VS wordt uitgegeven. In 2003 keerde hij weer terug naar Liberia en zette zijn journalistieke arbeid voort, totdat hij plotseling in Brussel, op weg naar Nederland voor een medische behandeling, in 2012 overleed.

Van de honderden artikelen die hij heeft geschreven zijn er 53 geselecteerd voor 'This, Too, is Liberia'. Deze 53 artikelen zijn over vijf onderwerpen verdeeld. De tijdperken van de presidenten Samuel Doe, Charles Taylor en Ellen Johnson-Sirleaf. Verder behandelt een hoofdstuk de vaak gespannen relatie tussen Liberia en het door velen als 'moederland' beschouwde Amerika. Het vijfde hoofdstuk staat vooral stil bij ontwikkelingen in andere Afrikaanse landen.

De Nederlandse Liberia-kenner Fred van der Kraaij gaat in een uitvoerige inleiding in op de persoon en het werk van Tom Kamara. Het boek wordt afgesloten met een viertal artikelen over het leven van Tom Kamara, waarvan er twee zijn geschreven door Liberianen die hem goed hebben gekend. Jimmy Shilue, die ook een paar jaar in Nederland heeft gewoond – en daar herinneringen over Tom ophaalt – en Siahyonkron Nyanseor, die in de VS woont, uitgever is van The Perspective, en mét Tom Kamara een strijder voor vrede en voorspoed in Liberia.

 

'This, Too, is Liberia', geeft een rijk beeld van de recente geschiedenis van dit West-Afrikaanse land, dat nog steeds worstelt met problemen die nauw samenhangen met die geschiedenis. Door verkoop in Europa en de VS hopen wij het (Engelstalige) boek betaalbaar te maken voor studenten in Liberia, want er is een groot gebrek aan boeken over de recente geschiedenis van Liberia.

Het boek is een initiatief van de Rachael Kamara, weduwe van Tom Kamara, Jimmy Shilue en Leo Platvoet en wordt uitgegeven door de Tom Kamara Foundation. Het is in Nederland geproduceerd, maar zal (ook) zijn weg vinden naar Liberia en de VS.

Het boek kost 25 euro.

Je kunt het boek bestellen door een e-mail te sturen aan: mailto:tomkamarafoundation@gmail.com. Je krijgt dan een betaallink toegestuurd. Verzendkosten hoef je niet te betalen.

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

This, Too, is Liberia, Selected writings of the renowned Liberian journalist Tom Kamara

272 blz – ISBN 9789461231321

Angst en Afkeer in Liberia (deel 2)

Enkele weken geleden schreef ik in mijn blog onder de titel ‘Angst en Afkeer in Liberia’ over toegenomen spanningen in Liberia naar aanleiding van de dood van Harry Greaves. Greaves was ex-directeur van de Liberiaanse Petroleum Maatschappij, een staatsbedrijf, en een geharnaste criticaster van belangrijke politieke onderwerpen die hoog op de agenda van de regering staan. Zijn lichaam werd drie weken geleden onder verdachte omstandigheden ontzield aangetroffen op het strand van Monrovia. Meteen werden van alle kanten verdachtmakingen geuit tegen de regering van president Johnson-Sirleaf. Er werd snel een Amerikaanse patholoog-anatoom ingevlogen, de Amerikaan Thomas Bennett, die binnen twee dagen rapporteerde dat Greaves verdronken was en dat de sporen van geweld na zijn dood waren ontstaan. Maar al even snel doken berichten op dat deze Bennett in eigen land omstreden was. De politie haastte zich op te merken dat rechercheonderzoek zal plaatsvinden om de ware toedracht boven tafel te krijgen. Vervolgens gaf Simeon Freeman, leider van de oppositionele Movement for Progressive Change, een persconferentie waarin hij wist te vertellen dat de regering van Liberia een dodenlijst van tien belangrijke politici had opgesteld, waaronder hijzelf. Freeman werd gesommeerd op het politiebureau te verschijnen, maar dook onder, waarschijnlijk in het buitenland,  en is sindsdien uit het nieuws verdwenen.

(Infographic FrontPage Africa)

Campaigners for Change

Omdat er na deze verwikkelingen een week lang geen nieuws werd vernomen van de zijde van de regering over de kwestie, organiseerden studenten onder het motto ‘Campaigners for Change’ op 22 februari een bijeenkomst voor de ‘Temple of Justice’, het gerechtsgebouw van Liberia. Namens hen legde de ‘rights activist’ Vandalark Patricks een verklaring af, waarin hij de regering van doofpotpraktijken beschuldigde, een onafhankelijk, diepgaand onderzoek eiste en een massademonstratie op 11 maart aankondigde voor het gebouw van UNMIL (de vredesmacht van de UN) om de UN-peacekeepers te verzoeken Liberia nog niet verlaten, zoals nu voorzien is in juni van dit jaar. Patricks werd de dag erop in de kraag gegrepen en achter slot en grendel gezet, beschuldigd van ophitsing en criminele belastering van de regering. En toen waren de poppen echt aan het dansen. Het regende over en weer van beschuldigingen. De journalistenbond kwam uiteraard op voor de vrijheid van meningsuiting, oppositionele partijen bekritiseerden onomwonden de arrestatie.

Weinig zachtzinnige politie

Maandag 29 februari  organiseerde een coalitie van studentenorganisaties en de jongerenorganisaties van drie oppositiepartijen (Congress for Democratic Change - CDC, All Liberian Party – ALP, en de  Movement for Progressive Change - MPC) een demonstratie voor de vrijlating van Patricks, wederom voor de ’Temple of Justice’. De doorgaans weinig zachtzinnige politie was snel ter plaatse: het politiebureau ligt, evenals de Universiteit van Liberia, en de parlementsgebouwen, om de hoek van het gerechtsgebouw. De politie liet het traangas en de gummiknuppels niet onaangeroerd en de demonstranten begonnen met stenen te gooien. Het verkeer in de hoofdstad lag voor enige uren stil.

Een dag later werd Patricks tegen een borg van een kleine 3000 dollar vrijgelaten. Bij zijn vrijlating kondigde hij opnieuw de demonstratie op 11 maart aan, waarbij uiteraard de gebeurtenissen van de afgelopen week het gelijk van de demonstranten lijken te bevestigen. Liberia is nog steeds een uiterst fragiele staat. De politie, noch de regering is in staat om op een verstandige manier maatschappelijke onrust te kanaliseren. Kritiek op het regeringsbeleid wordt al snel als opruiing en crimineel gedrag bestempeld. Patricks beschuldigde de politie er ook van hem in de zes dagen dat hij in de cel moest doorbrengen fysiek en psychisch gemarteld te hebben.

Juridisch bekeken is de kwestie niet afgehandeld. De rechtszaak moet nog plaatsvinden, al heeft zijn advocaat een uitgebreid verweer naar de rechtbank gestuurd met als boodschap dat de zaak geseponeerd moet worden, aangezien de actie van de politie tegen Patricks geen enkele wettelijke basis heeft.

Vandalark Patricks

Actie coördinator

Politiek bekeken is de kwestie ook nog niet afgehandeld. Omdat de grootste oppositiepartij, de Congress for Democratic Change (CDC), mede-organisator was van de demonstratie werd partijbestuurslid Mulbah Morlu dwingend gevraagd om op het politiebureau tekst en uitleg te geven. Morlu is verantwoordelijk voor ‘operaties en mobilisatie’ van de CDC, zeg maar de actie coördinator van de partij, zoals wij die vroeger bij de PSP hadden, een functie de helaas bij GroenLinks is geschrapt (wie de memoires van Femke Halsema leest, begrijp waarom). En zo verscheen afgelopen donderdag een stoet van CDC-voertuigen, met activisten, partijbestuursleden en parlementariërs, inclusief partijleider en senator George Weah, ten politieburele om Morlu af te leveren. Een min of meer ludiek actie, die de politie enigszins in hun hemd zette en bij voorbaat het ‘verhoor’ van Morlu tot een farce maakte.

Mulbah Morlu spreekt met de pers tijdens de demonstratie op 29 februari 

Persconferentie

De Liberty Party heeft inmiddels aangekondigd dat de wetgeving inzake ‘ophitsing en belediging’ moet worden aangepast om de vrijheid van meningsuiting te garanderen. Kandidaat voor de komende presidentverkiezingen (2017) Benoni Urey, de rijkste man van Liberia, vriend van Charles Taylor, eigenaar van de mobiele telefoon provider LoneStar en leider van de All Liberian Party die de demonstratie mede organiseerde, hield afgelopen vrijdag een persconferentie. Hij stelde, niet gespeend van enig eigen belang, na gerefereerd te hebben aan de dood van Greaves. ‘Adding to the simmering tension is the recent arrest of Vandalark Patricks on criminal libel and sedition charges based upon laws from our dark past. The arrest clearly shows the hypocrisy of the Ellen Johnson Sirleaf Administration, which was hailed internationally for signing the Table Mountain Declaration,” (Deze -Afrikaanse- verklaring beoogt de decriminalisering van de vrijheid van meningsuiting.)

Vele krantencommentaren wijzen erop, zoals dat van ‘The News’, dat de gebeurtenissen van de laatste weken het gevaar in zich houden dat Liberia afglijdt in een afgrond van gewelddadige conflicten en dat, als de UNMIL niet een stevig mandaat krijgt tot de verkiezingen (in 2017), het land in chaos ontaardt.

President Sirleaf opvolger van Ban Ki-moon?

(Dit is voor enige tijd mijn laatste blog, omdat ik niet in Liberia ben. Zodra ik terug ben, zal ik weer wekelijks een bericht posten.)

Eind september waren er enkele gebeurtenissen in en buiten Liberia, die zo op het eerste gezicht niet direct iets met elkaar te maken hebben, maar bij nader inzien wellicht toch wel.

De eerste vond plaats  in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Nu staat de VN de laatste tijd volop in het nieuws (70-jarig bestaan, de Nederlandse koning die wel even het vaderland de Veiligheidsraad in zou  kletsen, crises in het Midden-Oosten, het klimaat en de voortdurende MH-17 discussies) maar dat er ook nog een resolutie op 17 september werd aangenomen, die een afgeslankte United Nations Mission In Liberia (UNMIL) na 1 juli 2016 mogelijk maakt, haalde alleen de krantenkolommen van de Liberiaanse pers.

VN-Resolutie

UNMIL startte in 2003 met zijn peacekeeping in Liberia, nadat de 13 jaar durende burgeroorlog was beslecht met een bestand en het gedwongen vertrek van president Charles Taylor. Er werden 15.000 VN-blauwhelmen in Liberia gestationeerd die de verschillende –tot voor kort- strijdende fracties koest moesten houden. Anno 2015 is het aantal blauwhelmen geslonken tot 3590. Aanvankelijk zag het er naar uit dat de militaire missie in 2016 geheel zou zijn afgebouwd, maar met resolutie 2239 besloot de Veiligheidsraad in september dat er na 1 juli 2016 nog 1240 militairen in Liberia aanwezig zullen zijn. De resolutie bevat die typisch internationaal-politieke bewoordingen, zoals deze  overweging:

Welcoming the overall progress towards restoring peace, security and stability in Liberia, commending the enduring commitment of the people and Government of Liberia to peace and to developing democratic processes and institutions and initiating important reform efforts, recognizing the effective response by the Government of Liberia, including with support from the international community, to the Ebola epidemic in Liberia and, in this regard, the resilience of the people and Government of Liberia and its security institutions and calling on all Liberian stakeholders to intensify momentum towards achieving greater social cohesion,

Rooskleurige bewoordingen

Op grond van dit soort overwegingen meent de Veiligheidsraad dat verdere afslanking verantwoord is, al blijft de UN dus wel aanwezig om met een klein peloton blauwhelmen de veiligheid van burgers te waarborgen en om met adviseurs bij te dragen aan de noodzakelijke hervormingen van justitie, politie en leger.

In vrij rooskleurige bewoordingen worden de verdiensten van de Liberiaanse regering geschetst:

Welcoming the overall progress towards restoring peace, security and stability in Liberia, commending the enduring commitment of the people and Government of Liberia to peace and to developing democratic processes and institutions and initiating important reform efforts, recognizing the effective response by the Government of Liberia, including with support from the international community, to the Ebola epidemic in Liberia and, in this regard, the resilience of the people and Government of Liberia and its security institutions and calling on all Liberian stakeholders to intensify momentum towards achieving greater social cohesion,

Gevangenis in Liberia (bron: dehaannews.blogspot.com)

Nu valt er heel veel in te brengen tegen deze rooskleurige voorstelling van zaken, en dat gebeurt ook volop in de Liberiaanse media en de vele rapporten van internationale organisaties. Zoals het meest recent  de ellendige situatie in de gevangenissen waar Amnesty International eind september de staf over heeft gebroken.

Verzoening?

Vlak na de VN resolutie schrijft president Johnson Sirleaf een brief aan het Huis van Afgevaardigden waarin zij verantwoording aflegt over wat haar regering heeft gedaan met de aanbevelingen die de Truth and Reconciliation Commission of Liberia (TRC) in haar 470 blz. tellende rapport, dat in 2009 verscheen. Deze commissie werd, naar Zuid-Afrikaans voorbeeld, ingesteld na de burgeroorlog om de misdaden te onderzoeken, schuldigen aan te wijzen, sancties voor te stellen en suggesties te doen hoe de wonden geheeld kunnen worden.

Er is veel kritiek, niet in de laatste plaats van de voorzitter van deze TRC, op hoe de regering van Sirleaf met dit rapport is omgesprongen. Het is namelijk verdwenen in de ondersta la van het bureau dat het meest ver weg stond van haar presidentiële kamer in het ministerie van Buitenlandse Zaken. (Het foeilelijke presidentiële paleis verkeert al decennia lang in deplorabele staat). Een belangrijke reden is ongetwijfeld dat de president herself op de lijst staat van 49 Liberianen (zie het rapport, blz. 361, nr 11) die 30 jaar lang geen publieke functie zouden mogen bekleden.

Obligate opsomming

Dat zij nu die brief heeft geschreven, vlak na de VN-resolutie, is opmerkelijk. Zij lijkt daarmee aan te willen sluiten bij de positieve waarnemingen uit de resolutie, De brief is overigens een van de meest obligate opsommingen van nietszeggende algemeenheden die ooit op een presidentieel briefpapier zijn verschenen. Er wordt geen enkele serieuze poging gedaan om verantwoording af te leggen over wat de regering Sirleaf de laatste zes jaar met de aanbevelingen heeft gedaan, of wat ze van plan is alsnog te gaan doen.

VN Algemene Vergadering

Vervolgens beklimt Sirleaf op 29 september het spreekgestoelte om de 70^ste Algemene Vergadering van de VN toe te spreken. Zij bedankt, terecht, de internationale gemeenschap om de steun die verleend is aan Liberia in de strijd tegen de Ebola. En zegt dat er voortgang wordt geboekt met de implementatie van het Post Ebola Economic Stabilization and Recovery Plan. Tot nu toe is praktisch iedereen dat ontgaan, maar wat niet is kan nog komen. Wel duiken er steeds berichten op dat een groot deel van het vele geld dat er in de bestrijding van Ebola is gestopt, in verkeerde zakken is verdwenen. Nog steeds is daar op geen enkele wijze verantwoording over afgelegd.

Maar wellicht het meest opvallend is dat ze met enkele zinnen aandacht besteedt aan de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de VN. ‘At seventy, only three women have served as President of the General Assembly, one of them being our compatriot many years ago, Mrs. Angie Brooks Randolph. Only a few women continue to serve as special representative of the Secretary General and not a single woman has ever served as Secretary-General.’

Opvolging Ban Ki-moon

Het laatste deel van dit citaat sluit aan bij de berichten die in de Liberiaanse media de laatste tijd de ronde doen dat ze de ambitie zou hebben om Secretaris-Generaal Ban Ki-moon in 2016 op te volgen. Ook in andere media, zoals de website van de Washington Times duikt haar naam als kanshebber op. Als dit scenario werkelijkheid zou worden, zou ze voor het laatste jaar van het presidentschap worden opgevolgd door de huidige vice-president Joseph Boakai, die zich overigens al heeft gekandideerd voor de presidentsverkiezingen die in het najaar van 2017 worden gehouden. Tot nu toe is deze Boakai als kansloos betiteld, maar dat wordt natuurlijk anders als hij als zittend president de strijd aangaat.

Joseph Boakai

Maar het is en blijft gespeculeer. Sirleaf is ongetwijfeld ambitieus. En zal, zoals velen op hoge posities die zich door hielenlikkers laten omringen, een verwrongen zelfbeeld hebben.

Zij lijkt me volslagen kansloos. Vergelijkbaar met haar landgenoot Musa Bility, voorzitter van de Liberiaanse voetbalbond, die zich in juni meldde als kandidaat-opvolger van Sepp Blatter…

Niettemin, het wordt hoog tijd dat Sirleaf’s weinig glorieuze prestaties in Liberia wat meer wereldwijde aandacht krijgen. Evenals  de aanbeveling van de Truth and Reconciliation Commission.